Forum Ośrodków Kuratorskich

pod honorowym patronatem

Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka

Rektora UG prof. dr hab. Piotra Stepnowskiego, czł. koresp. PAN

Wojewody Pomorskiej Beaty Rutkiewicz

Marszałka Województwa Pomorskiego Mieczysława Struka

Prezydent Miasta Gdańska Aleksandry Dulkiewicz

Rady Głównej ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym

Skierowanie nieletniego do ośrodka kuratorskiego jest nieizolacyjnym środkiem wychowawczym orzekanym wobec nieletniego przez sąd rodzinny na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. 2024 poz. 978).

Ośrodek kuratorski prowadzi działalność wychowawczą, resocjalizacyjną, terapeutyczną, profilaktyczną i kontrolną, zmierzając do zmiany postaw nieletnich w kierunku społecznie pożądanym, zapewniającym prawidłowy rozwój ich osobowości. Stanowi on alternatywę dla instytucji zamkniętych. Jest to otwarta placówka resocjalizacyjna dla nieletnich funkcjonująca w strukturach sądu rejonowego.

Szczegółowy sposób funkcjonowania i organizacji ośrodków kuratorskich określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie ośrodków kuratorskich (Dz.U. 2022 poz. 2449).

Ośrodek kuratorski to miejsce przypominające dom rodzinny, które jednocześnie zapewnia nieletnim bezpieczne schronienie oraz kompleksowy katalog oddziaływań wychowawczych, korekcyjno – edukacyjnych i terapeutycznych uwzględniający stopień rozwoju intelektualnego, emocjonalnego, moralnego oraz stopień demoralizacji nieletniego. W tym metodyczne oddziaływania indywidualne i grupowe, realizowane przez kuratorów sądowych oraz innych specjalistów pracujących w ośrodku.

Ośrodek kuratorski jest przestrzenią zaplanowanej interakcji, a jego funkcjonowanie opiera się na diagnozie zasobów nieletniego i jego środowiska w kontekstach lokalnych. Kadra ośrodka realizuje w tych warunkach cykliczne programy resocjalizacyjno – profilaktyczne i terapeutyczne, których celem jest proces korekty elementów tożsamości dewiacyjnej podopiecznych i (re)konstrukcji ich planów życiowych w warunkach bliskości emocjonalnej i zrozumienia oraz zwiększenie odporności psychicznej nieletnich w radzeniu sobie w sytuacjach trudnych (Wirkus, 2025).

Mając na uwadze strategiczne znaczenie rozwoju ośrodków kuratorskich w strukturze organizacyjnej wymiaru sprawiedliwości oraz w ramach aktualnego modelu resocjalizacji nieletnich, Zastępca Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji, Ministerstwo Sprawiedliwości Rafał Narloch wspólnie z pomysłodawcą projektu kuratorem specjalistą rodzinnym i kierownikiem Ośrodka Kuratorskiego nr 5 przy Sądzie Rejonowym w Słupsku Łukaszem Wirkusem, zainicjowali w zakresie działań Rady Głównej ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym wyjątkowe wydarzenie, jakim jest I Forum Ośrodków Kuratorskich (FOK).

Rada Główna w swoich działaniach wyraża szczególną troskę o kondycję rodzin obarczonych ryzykiem wykluczenia społecznego, a także młodych ludzi zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Chcąc zwrócić uwagę na ważny kierunek działań Ministerstwa Sprawiedliwości w obszarze promowania i rozwoju sieci ośrodków kuratorskich w celu zmniejszenia zjawiska przestępczości nieletnich, Rada Główna ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym podjęła uchwałę nr 2/2025 z dnia 30 maja 2025 roku, która zapoczątkowała przygotowanie tego wydarzenia.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart, pełniąca funkcję Przewodniczącej Rady Głównej ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym powołała Zespół organizacyjny ds. przygotowania koncepcji i organizacji Forum Ośrodków Kuratorskich (zobacz – Zespół organizacyjny).

Rada Główna ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym działa jako centralna agenda, która łączy wysiłki różnych instytucji rządowych z inicjatywami organizacji pozarządowych i społeczności lokalnych. Jednym z jej głównych celów jest stworzenie synergii w działaniach prewencyjnych, by skuteczniej przeciwdziałać zjawisku przestępczości oraz minimalizować jej skutki (Ministerstwo Sprawiedliwości RP). Skuteczne zapobieganie w dobie współczesnych wyzwań cywilizacyjnych i licznych problemów społecznych, wymaga współpracy przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości z podmiotami z innych sektorów w celu eliminowania przyczyn sporów oraz zapobiegania konfliktom, przemocy i łamaniu praw człowieka.

Forum Ośrodków Kuratorskich jest jedyną w swoim rodzaju okazją i zaproszeniem do spotkania się oraz dialogu ze specjalistami pracującymi na co dzień z dziećmi i młodzieżą zagrożonymi niedostosowaniem społecznym, naukowcami, sędziami, kuratorami sądowymi a także przedstawicielami innych służb i instytucji, którym bliska jest idea OK.

FOK jest multimodalną platformą wymiany doświadczeń, przestrzenią rozwoju osobistego oraz poszukiwania innowacyjnych metod pracy z nieletnimi i ich rodzinami. Forum umożliwia także zdobycie dodatkowych, profesjonalnych i certyfikowanych przez organizatorów kwalifikacji metodycznych w ramach towarzyszącej wydarzeniu bogatej ofercie warsztatów tematycznych.

FORUM ODBĘDZIE SIĘ W DNIACH 16 – 17 KWIETNIA 2026 ROKU NA UNIWERSYTECIE GDAŃSKIM

Co zyskujesz biorąc udział w FOK?